Izložba Senzorni tragovi Milice Lukić i Miroslava Perkovića u Galeriji Zvono u Beogradu, koja traje do 12. oktobra, istovremeno obeležava tri decenije od njihovog poslednjeg nastupa u ovom izložbenom prostoru, i najavljuje početak novog projekta.
Poznavaoci njihovog opusa prepoznaće osoben rukopis tog umetničkog tandema u aktuelnim eksperimentalnim radovima: težnju Lukićeve da izađe iz plohe slike i navede posmatrača na promenu percepcije prostora, kao i začudnu geometriju Perkovića, u kojoj težište objekta izmiče uobičajenoj logici, po nekim samo njemu poznatim zakonima statike.
Sam naziv postavke upućuje na taktilnost, na ono što se u njihovim delima ne može iscrpeti pogledom, a ipak traži prilježno „dodirivanje“ očima – svaki taj prelom materijala, njihova hrapavost ili glatkoća, način na koji svetlost klizi po površini, zalazeći i u druge ravni eksponata budi znatiželju posmatrača.
Takvom iskustvu otkrivanja novih dimenzija materijala doprinose i dva stara rada iz kolekcije Sartid, koja su svojevremeno označila početak saradnje ovog umetničkog dua sa Zvonom, 1997. godine. Radi se o radovima iz Brass&Lightness SartidArt projekta, geometrijskoj, linearnoj formi Bez naziva (od aluminijuma) i Arm positions, Port de bras (od mesinga),
koje je Ješa Denegri nazvao tehno-estetskom i tehno-spiritualnom umetnošću.
Kuriozitet ove postavke, osim korišćenja industrijskih materijala u umetničke svrhe, bio je i predgovor u katalogu, koji je napisao čuveni britanski vajar Ričard Dikon, u čijoj su skulptorskoj radionici naši sagovornici učestvovali 1995, pod okriljem madridskog Círculo de Bellas Artes. Iste godine, dvojac radi na projektu Brodotehnika, koji je izlagan u Likovnoj galeriji Kulturnog Centra Beograda, čiji je aneks Koncizne forme, nedugo potom specijalno realizovan za Galeriju Zlatno Oko Centra za vizuelnu kulturu iz Novog Sada.
Fotografija kao relacija
Kraj dvadesetog i prvu deceniju 21. veka oni provode radeći na Cityprojectu u sesijama fotografskog procesa u Parizu, Londonu i Njujorku. Izvesne sekvence ovog faznog projekta, u vidu foto-instalacija, Lukić i Perković izlažu u Salonu Muzeja savremene umetnosti u Beogradu, pod nazivom postavke Paris–London 2000, kada za katalog opet piše Ričard Dikon.
Skoro četvrt veka kasnije, dakle 2023, u Kulturnom centru Beograda oni predstavljaju alternaciju ovog projekta izložbom Konverzije. Tokom putovanja kamere kroz izložbu, otkriva se priroda Miličine elaboracije friza reljefnih matrica: snimak „simulira” okretanje elemenata oko sopstvene ose, što bi prema njenoj originalnoj zamisli trebalo da radi elektromotor, ugrađen u svakog od njih.
Stvarajući igru pokreta i svetla, ovi trodimenzionalni crteži postaju vibrirajući. Ni izložba Paris–London 2000 nije bila klasična foto-instalacija. „U tom ciklusu koji je prikazan u Salonu MSUB, fotografije su nam bile sredstvo za konstruisanje prostora i značenja, i to beležeći relacije između fotografisanih elemenata i sopstvenog tela”, kaže Lukićeva.
Putevi prekomponovanja
Ponovnim povratkom u Beograd, i u Galeriju Zvono, ovaj umetnički duo i sebi i publici dočarava u čemu se sastoji naredna misija. Jedan rad Perkovića privlači posebnu pažnju, jer odudara po sastavu od običajenih gradivnih elemenata njegovih skulptura. U pitanju je sistem za teranje ptica, sa dugačkim bodljama, na čijim krajevima su postavljeni stakleni ukrasi, kao vrsta receptora.
„U originalnoj formi rada, u pozadini će biti postavljen reflektujući materijal nalik ogledalu, koji će u ovu igru elemenata uneti dubinu”, navodi naš sagovornik. Na suprotnom zidu galerije postavljen je rad Lukićeve. Linije od pleksiglasa formiraju raznobojnu strukturu, neznatno odvojenu od zida magnetnim konekcijama, koja filtrirajući svetlo kroz svoju obojenost daje utisak još jedne dimenzije rada.
Ceo projekat nosi naziv Reinstalacije, što govori o njegovom smislu, odnosno o mogućnosti da se elementi artefakata reasembliraju. Ostaje da vidimo šta će se još desiti u tom projektu ovog umetničkog para, kome je višegodišnji rad na konceptima uobičajeni način delovanja.
