U hodnicima Treće beogradske gimnazije istorija nije samo na zidovima. Već pri ulasku u zgradu Velike škole u Njegoševoj ulici, gde su smešteni administracija i učenici starijih razreda, prisutna je energija generacija koje su kroz vreme oblikovale njen identitet. Hodnici nose sećanja, ali i jasnu svest o odgovornosti koju svaka nova generacija preuzima.
Prolazak pored učionice nemačkog odeljenja, koje je učestvovalo u demonstracijama 27. marta 1941. godine, kao i spomen-ploče sa imenima 28 učenika i profesora stradalih u Drugom svetskom ratu, teško može da ostavi posmatrača ravnodušnim. U takvom ambijentu, kultura sećanja i slobodoumni duh nisu apstraktni pojmovi. Upravo u tom nasleđu treba posmatrati i današnje generacije. Tako je Učenički parlament Treće beogradske gimnazije organizovao Osmi humanitarni filmski festival, manifestaciju koja je i ove godine povod da se govori o njihovom radu, ali i o načinu na koji učenici ove škole već godinama povezuju kulturu, humanitarni rad i društvenu angažovanost. Prvi je održan u aprilu 2017. i od tada je postao jedan od prepoznatljivijih školskih događaja.
Ove godine, od 15. do 17. aprila, dvorište škole pretvoreno je u otvoreni bioskop. Nastupio je bend Neki Novi Klinci, nakon čega je prikazan film Mali Budo. Drugog dana publika je imala priliku da pogleda kratkometražni film Cena revolucije, kao i ostvarenje Svadba, dok je završno veče bilo rezervisano za projekciju kultnog filma Mi nismo anđeli, uz završnicu u formi muzičkog i DJ programa. Uz otvoren ulaz za građane, posetiocima su bili dostupni kokice, piće i drugi sadržaji, a sav prihod usmeren je u humanitarne svrhe. Festival je okupio između 1.200 i 1.400 ljudi, čime je još jednom potvrđen njegov značaj i vidljivost u zajednici. Prikupljeno je oko 350 hiljada dinara i taj novac će biti upućen fondaciji ,,Budi Human“ sa kojom Učenički parlament Treće beogradske gimnazije gaji dugogodišnju saradnju.
Ipak, ovaj festival ne može se posmatrati odvojeno od događaja koji su obeležili prethodnu godinu. Učenički parlament Treće beogradske gimnazije bio je jedan od ključnih organizatora višemesečne blokade škole koja je trajala 160 dana. Odluke su se donosile na plenarnim zadesanjima, uz široko učešće učenika, dok je kroz elektronski referendumski sistem i radne grupe razvijen model koji je kombinovao neposredno i predstavničko odlučivanje. U tom procesu, Parlament je postao struktura koja je koordinisala jedan od najdužih srednjoškolskih protesta u Beogradu. Pomenuto organizaciono ustrojstvo, poslužilo je kao uzor ostalim ostalima, a Treća beogradska gimnazija postala je jedan od retkih primera gde je postojeći zakonom priznati organ učeničkog parlamenta preuzeo svoju ulogu u punom kapacitetu.
Za tri dana prikazana su ostvarenja „Mali Budo“, „Cena revolucije“, „Svadba“ i „Mi nismo nađeli“, a manifestacija je okupila oko 1. 4000 gledalaca
Kako objašnjavaju nekadašnji predsednik i potpredsednica Parlamenta, Stefan Marković i Laura Mikić, ovaj razvoj nije bio slučajan: „Učenički parlament Treće beogradske gimnazije predstavlja kolektivni predstavnički organ koji je kroz brojne humanitarne, kulturne, sportske i društvene aktivnosti tokom 22 godine postojanja izgradio poverenje zajednice. Već u prvim nedeljama blokade uvedeno je plenarno zasedanje, kao i elektronski referendumski sistem koji je obezbeđivao legitimitet odluka. Formirane su radne grupe i uspostavljen kontinuitet odlučivanja. Ustanovljene su svakodnevne aktivnosti — edukativne, sportske i društvene, kao i protestne akcije i odavanje pošte tragično nastradalima. Kako su pritisci rasli, blokade su prešle u 24-časovni režim.“
Paralelno sa dešavanjima u Trećoj beogradskoj gimnaziji, srednje škole širom Beograda i Srbije učestvovale su u obustavama nastave i zajedničkim akcijama. Formirane su koordinacione strukture, organizovani veliki skupovi, a učenici su, po uzoru na studentske pokrete, razvijali modele međusobne podrške i solidarnosti. U tom širem kontekstu, iskustvo Treće gimnazije postaje deo šire slike — ali i jedan od njenih najorganizovanijih primera.
Nova školska godina donela je drugačiju atmosferu, ali ne i prekid započetog procesa. Upravo tu ulogu danas preuzima aktuelni predsednik Učeničkog parlamenta, Kosta Jovanović, koji naglašava da je ključ bio u održavanju ravnoteže između protesta i osnovne misije obrazovanja: „Nova školska godina odvija se u značajno drugačijoj atmosferi. I pored svega, nastojimo da zadržimo ono što je prepoznatljivo za naš parlament — spoj organizacije, kulture i društvene odgovornosti. U tom maniru i nastavljamo. Ove godine, osmi po redu Humanitarni filmski festival je već iza nas, realizovan prethodne nedelje, a u susret nam dolazi i deseta jubilarna ‘Beogradska gimnazijada’. Oba događaja organizovali smo i prethodne godine, uprkos složenim uslovima blokada. Ustanovljena je i tradicija Humanitarnog bazara Treće, Pete i Matematičke gimnazije, koji smo nastavili i ove godine. Na poslednjoj sednici prethodnog saziva, 13. decembar proglašen je Danom Parlamenta, koji planiramo da obeležavamo i ubuduće.“
Da prethodna dešavanja nisu ostala iza njih, potvrđuju i nove akcije — dvodnevna obustava nastave u novembru, kao i podrška Petoj beogradskoj gimnaziji tokom zimskih blokada.
Sagovornici ističu i dugoročnije ciljeve koji su paralelno razvijani u prethodnom i aktuelnom sazivu Parlamenta: „Pokrenuta je inicijativa za formiranje Unije srednjoškolskih parlamenata, započete su aktivnosti na kampanji ‘Obnovimo Treću!’, doneta je Medijska strategija, razvijena nova veb prezentacija i prošireno prisustvo na društvenim mrežama. Formirani su naučni i edukativni klubovi, a međunarodna saradnja proširena na partnere iz Finske, Nemačke, Italije i Kipra.“
U tom spoju tradicije i savremenih oblika organizovanja, Treća beogradska gimnazija ostaje prostor u kojem se istorija ne samo uči, već i aktivno nastavlja kroz generacije koje je iznova oblikuju.
